Środa, 17 lipca 2024
Imieniny: Aneta, Bogdan, Aleksy
słonecznie
26°C
Powróć do: Zabytki

Archiopactwo Cystersów

675738955   organy   kl 

Jest to najstarszy kościół Cystersów w Polsce. Zbudowany został jeszcze za życia św. Bernarda z Clairvaux, sięga 1140 r., a w pewnych zachowanych fragmentach okresu jeszcze wcześniejszego, bo ok. 1110 r.

Po przybyciu w 1140 r. do Brzeźnicy (Jędrzejowa) cystersi rozpoczęli budowę 3-nawowej bazyliki, za wzór posłużył kościół opactwa Cystersów w Fontenay, w pn. Burgundii. Uroczystego aktu poświęcenia nieskończonego jeszcze wtedy kościoła dokonał arcybiskup gnieźnieński Jan i bis­kup krakowski Gedko 20 X 1166 r. , w święto przeniesienia relikwii św. Wojciecha-. Prawdopo­dobnie 20 VIII 1210 r. biskup krakowski Wincenty Kadłubek  dokonał konsekracji ukończonego kościoła, poświęcając go Błogosławionej Marii Dziewicy i św. Wojciechowi biskupowi i męczennikowi.

Zbudowany kościół pozbawiony był wg zasad cysterskich wież i zwrócony prezbiterium ku wschodowi. Bezwieżowa bryła kościoła zakończona była gładkimi szczytami a w oknach umieszczono bezbarwne witraże. Kamienną posadzkę wyłożono w XIII w. glazurowanymi płytkami. Również do 2 pół XIII w. zgodnie z zakazem stosowania wystroju rzeźbiarskiego i malarskiego mnisi modlili się w surowych murach.

Zgodnie z zasadą architektury cysterskiej kościół posiadał tylko jedno wejście w fasadzie zachodniej.

  Po śmierci Wincentego Kadłubka pochowano go w środku chóru przed głównym ołtarzem. Wnękę grobową nakryto, zgodnie z obowiązującym wtedy nakazem zakonnym, płytą nagrobkową równo z posadzką (przetrwała ona do 1633 r.).

Ok. 1475 r. gruntownie remontowano kościół, wprowadzając do niego gotyk. Pod koniec XV w. znajdowały się w kościele liczne cenne dzieła mistyki rzeźbiarskiej oraz malarstwa, niektóre autor­stwa Wita Stwosza.

Kolej­nej przebudowie uległ w la­tach 1728—54 przez opata Wojciecha Ziemnickiego, po pożarze jaki zniszczył go w 1726 r. W wyniku prze­kształceń z romańskiego nabrał cech gotyckich i baro­kowych. Następny pożar, jaki nawiedził Jędrzejów w 1800 r. spowodował zniszczenie klasztoru. Spaliła się wtedy niezwykle cenna biblioteka z rękopisami św. Ber­narda i bł. Wincentego Kadłubka. W 1872 r. doszło do zburzenia romańskiego kapitularza, który należał do nie­licznych i bardzo cennych pomników budownictwa ro­mańskiego w Polsce. Z kompleksu klasztornego nie  do­chował się również do naszych czasów XV-wieczny pa­łac, opacki i wspaniały ogród przyklasztorny, założony w XVI w. W czasie I wojny rozebrane zostały także stare wysokie mury z 7 wieżyczkami okalające klasztor. Obok kościoła znajduje się barokowa dzwonnica z płytą upamiętniającą pobyt Kościuszki w klasztorze oraz bra­ma wjazdowa w murze cmentarnym z pół. XVIII w.

  Dziś uwagę zwraca późnobarokowa, dwuwieżowa fasada koś­cioła , usytuowana od wsch. Pochodzi z 1. 1751-54, dobudo­wana do przedłużonego w 1731 r. prezbiterium. Pełni funkcję dekoracyjną, a jest dziełem nieznanego architekta śląskiego z kręgu słynnego czeskiego arch. Kiliana Ignacego Dientzenhofera. Dwu-kondygnacyjna, posiada układ trójosiowy. Dwie ozdobne, pół­koliste nisze w pierwszej kondygnacji mieszczą na postumentach kamienne figury nieznanych biskupów-cystersów. Druga kondyg­nacja ma puste nisze - figury zniszczone zostały w 1914 r., podobnie jak ozdobne wazony, które stały na narożnych wolutach trzeciej kondygnacji. Wysokie na ok. 30 m wieże wieńczą podwyż­szone hełmy projektu arch. F. Mączyńskiego. Pd. wieża miała dawniej sygnaturkę, a wieża pn. posiadała zegar wydzwaniający melodię „Boże coś Polskę", przeniesiony po 1852 r. do dzwonnicy.

DO GÓRY

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.

Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

 

Zapoznaj się z POLITYKĄ PRYWATNOŚCI I PLIKÓW COOKIES.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Twoja przeglądarka blokuje powiadomienia. Kliknij Bezpieczna (Secure) i kliknij Zezwalaj
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!